بانویی که با هنر اصیل ایرانی زندگی زنان زیادی را رونق داده

نویسنده :

دی 26, 1397 در 8:52 ق.ظ


«زیور سنجری» بانوی هنرمندی که از کودکی یکی از هنرهای اصیل ایران را از مادر خود یاد گرفت، بعدها توانست با آموزش های خود، زنان بسیاری را توانمند کند و این هنر را به خوبی گسترش دهد .

از ۶ سالگی هنر اصیل «پته دوزی» را از مادر یاد گرفت و در کنار مدرسه رفتن و کارهای دیگر یک دختر روستایی، نیمه شب ها در کنار مادر و خواهر پته دوزی می کرده است. هنرهای دستی دیگری که مربوط به روستایشان بوده را یاد می گیرد. تا اول راهنمایی درس می خواند که به دلیل دوری راه مدرسه تا خانه، مجبور به ترک تحصیل می شود. بعد از اینکه ازدواج می کند با وجود داشتن بچه هایش، تصمیم می گیرد کاری را شروع کند که برای دیگران اشتغالزایی هم داشته باشد. بعد از مدتی که از کار کردنش می گذرد، کارگاه پته دوزی راه می اندازد و شروع به آموزش دادن می کند. روایت زندگی هنرمندانه و سخت کوشانه«زیور سنجری» را در ادامه می خوانید:

 

در روستای «گوریت» شهرستان جیرفت استان کرمان به دنیا آمد. دختران روستا زودتر از دختران شهری به استقلال می رسند و بسیاری از کارهای مختلف را از مادران خود یاد می گیرند. زیور از ۶ سالگی در کنار مادر نشست و «پته دوزی» را یاد گرفت. روزها علاوه بر رفتن به مدرسه، در کار خانه، دامداری و کشاورزی کمک حال خانواده بود و شب ها زیر نور چراغ فانوس تا نیمه های شب، کنار مادر و خواهر می نشست و نخ های رنگی را روی طرح های کشیده شده بر پارچه، می دوخت.

علاوه بر آن، قالی بافی، گلیم بافی و سفره بافی با پشم هم انجام می داده که همگی از هنرهای دستی روستایشان بوده است. آن زمان روستایشان برق نداشت و حتی فاصله خانه تا مدرسه بسیار زیاد بود، تا آنجا که بعد از اتمام اول راهنمایی علی رغم تمام شوق و ذوقش برای یادگیری درس، مجبور به ترک تحصیل می شود. سال ۶۰ وقتی ۱۷ سال بیشتر نداشت ازدواج می کند. همسرش از کارکنان شهرداری بود. مدتی در روستای محل تولدشان زندگی کردند. بچه هایش را یکی پس از دیگری به دنیا می آورد، اما همیشه وقتی همکلاسی هایش را می دیده که با ادامه دادن تحصیل به  موفقیت رسیده اند، حسرت می خورده که چرا نتوانسته ادامه تحصیل دهد.

شغل همسرش طوری بوده که به خاطر مسافت طولانی با شهر نمی توانسته به طور دائم به خانه بیاید و گاهی یک ماه یک ماه به خانه می آمده است، به همین خاطر تصمیم می گیرند به شهر«جبالبارز» از توابع شهرستان جیرفت تغییر سکونت دهند. ششمین فرزندش که به دنیا می آید، تمام ذهنش درگیر این بوده برای خود شغلی ایجاد کند که برای دیگران هم اشتغالزایی داشته باشد و سفره ای باز شود تا از کنارش نان بخورند، اما برایش مهم بوده که این کار را بتواند در کنار خانواده و خانه داری انجام دهد تا از زندگی خود دور نشود. شروع به کار پته دوزی می کند. دو سه سالی که می گذرد از طریق صندوق کارآفرینی ۱۵ میلیون وام می گیرد که با این پول، یک تکه زمین می خرند و در آن کارگاه می سازند که می شود کارگاه تولیدی پته دوزی. همان ایام که سال ۸۵ بوده، یک شرکت تعاونی تولیدی به نام بصیرت تاسیس می کند و مدیرعامل شرکت هم می شود.

بعد از هماهنگی با سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی شهرستان، در طی دوره های مختلف به حدود ۳۰۰ هنرجو، پته دوزی را آموزش می دهد که خرید وسایل و آموزش همگی بر عهده خودش بوده است. هنرجوها نیز بعد از پایان آموزش به اداره میراث فرهنگی معرفی می شدند و گواهی مهارت دریافت می کردند و تعدادی از آنها که مشغول به کار بوده، در حال حاضر بیمه تامین اجتماعی هم هستند. برای آموزش به روستاهای اطراف هم می رفت.

بعد از برگزای چندین دوره آموزش، سازمان میراث فرهنگی شهرستان جیرفت از او می خواهد که به این شهرستان برود و پته دوزی آموزش دهد. در واقع مواد اولیه را آنها تامین می کردند و زیور خانم فقط آموزش می داد. به محض اینکه به شهرستان جیرفت رفت با کمیته امداد این شهرستان، کهنوج، رودبار، عنبرآباد و قلعه گنج قرارداد بست و برای آموزش به این محل ها می رفت و به زنان بی بضاعت، کم بضاعت، بد سرپرست، بی سرپرست آموزش می داد.

بعد از چندین سال از ایجاد کارگاه، به این نتیجه رسیده بود که زن ها باید در کنار کار خانه، مهمان داری یا کشاورزی بتوانند در همان خانه پته دوزی کنند تا خللی در زندگی شان وارد نشود. برخی از زن های روستایی که آموزش می دیدند، بعد از اتمام فصل کشاورزی، نزد او آمده و بعد از گرفتن مواد اولیه، پته دوزی می کردند و دستمزد می گرفتند و به اقتصاد خانواده کمک می کردند.

هنرجوهایی که بعد از پایان آموزش گواهی مهارت می گرفتند، اگر زیر نظر کمیته امداد یا بهزیستی بودند در اولین فرصت به آنها وام داده می شد تا مشغول به کار شوند. برخی از آنها برای خودشان مثلا برای جهیزیه پته دوزی می کردند و برخی ها نیز مشتری خانگی داشتند و از همسایه ها یا دیگران سفارش می گرفتند. عده ای نیز با زیور خانم کار می کردند و سفارش می گرفتند. زیور خانم در جشنواره ها و نمایشگاه های مختلفی شرکت کرد تا هنر پته دوزی را معرفی و مشتری جذب کند که بیشترین مشتری ها را نیز از همین طریق پیدا کرده است. سال ۸۶ در نمایشگاه صنایع دستی شهرستان بجنورد شرکت می کند که در یک هفته توانسته بود ۷۰۰ هزارتومان فروش داشته باشد. همان سال در جشنواره اقوام ایرانی در گرگان شرکت می کند که از سراسر کشور در آن حضور داشتند و فقط در یک نصف روز، از روز افتتاحیه ۷۰۰  هزار تومان فروش داشته است.

همچنین در نمایشگاه صدای عشایر که در برج میلاد تهران برگزار شده بود، شرکت می کند که یک غرفه مخصوص پته دوزی داشته و در یکی از سالن های نمایشگاه، سیاه چادر برپا کرده بود و آش محلی می پخته، چون در بخش گردشگری نیز فعال است. در نمایشگاه عشایر روستایی که در شهرستان رودبار جیرفت برگزار شده بود، سرپرستی پخت نان، آش و مهمان داری را عهده دار بوده که غرفه او مقام اول را کسب می کند. شرکت تعاونی را با هدف تولیدی پته دوزی راه انداخته بود و برخی نمایشگاه ها را که از طرف اداره تعاون برگزار می شد، از طریق شرکت، حضور پیدا می کرد و برخی ها را از طریق سازمان میراث فرهنگی شرکت می کرد.

برخی از روستاهای شهرستان کرمان که دورافتاده هستند و هزینه رفت و آمد برای هنرجوها زیاد است، زیور خانم با همکاری خیریه ها برای آموزش به آن روستاها  می رود. مثلا با همکاری خیریه رضوان، سه روز در هفته به روستای «چاه المدین» شهرستان قلعه گنج می رفته و به زنان آنجا پته دوزی یاد می داده است. با سازمان جنگل ها و مراتع استان تهران قرارداد بسته بود و از طریق آنها به روستای «شیرین دره» شهرستان بجنورد می رفته و آموزش می داده است.

این آموزش برای زنان آن مناطق درآمدزایی خوبی ایجاد کرده است. این افراد بعد از آموزش دیدن یا بعد از دریافت تسهیلات کارشان را شروع می کردند و می فروختند یا با زیور خانم در ارتباط بوده و به صورت دستمزدی کار می کنند. علاوه بر زنان روستایی یا نیازمند، دختران و زنان تحصیلکرده که بعد از فارغ التحصیلی نتوانسته اند شغلی پیدا کنند نزد او برای آموزش می آیند و بعد از آن شروع به کار پته دوزی می کنند و برخی نیز از طریق اینترنت از شهرهای مختلف مشتری دارند.

«زیور سنجری» که یکی از کارآفرین های موفق شهرستان جیرفت استان کرمان است، معتقد است که نمی توان یک شبه پولدار شد و بعد از بارها زمین خوردن، باید بلند شد و کار را ادامه داد تا موفق شد و وقتی به دانشگاه ها می رود تا درباره کارآفرینی صحبت کند همین موارد را برای دانشجوها شرح می دهد. شرکت او در حال حاضر در ۱۱ استان نمایندگی دارد. در این ۱۲ سال، تعداد بسیار زیادی هنرجو را آموزش داده است.

او حالا یک فروشگاه پته دوزی دارد که محصولات تولیدی خود و دیگر هنرجوهایش که هر کدام شاید برای خود یک مربی شده اند را می فروشد. برخی دوزنده هایش نیز برای برطرف کردن اشکال کارشان به آنجا می آیند و عده ای از دوزنده ها نیز برای گرفتن مواد اولیه یا دستمزد مراجعه می کنند. قدمت برخی از پته دوزی های فروشگاهش شاید به بیش از نیم قرن می رسد. یک کانال تلگرامی هم برای فروشگاهش راه اندازی کرده است که حدود ۲۸۰۰ مشتری از شهرستان جیرفت از همین طریق با او در ارتباط هستند.

زیور خانم ۱۰ فرزند دارد که یکی از پسرهایش معلول است و با وجود تمام مشغله ها خودش به او رسیدگی می کند و اوقاتی که به جشنواره یا نمایشگاهی می رود، همسرش که حالا بازنشسته شده است، از او نگهداری می کند و یکی از حامیان اصلی او به حساب می آید.

دو تا از پسرهایش در کار پته دوزی مشغول به فعالیت هستند. یکی از آنها در کرمان زندگی می کند و کانال تلگرامی «پته آرتاب» دارد و کارهای طراحی و دوخت پته دوزی را انجام می دهد و دوزنده های زیادی داشته و از سراسر کشور مشتری دارد. هم فروش کار خام و هم دوخته شده دارند که کارهای خام برای استان ها فرستاده و دوخته شده ها برای مشتری ها فرستاده می شود. پسر دیگرش که فوق لیسانس باستان شناسی دارد در بندرعباس زندگی می کند و کانال تلگرامی«پته کرمان» دارد که فروش مشتری های اینترنتی را عهده دار است.

یک مشتری در کرمان دارند که از دبی و ترکیه سفارش می گیرد و بعد از اینکه روی لباس های برش خورده، پته دوزی می کنند، آنها را به همان کشورها ارسال می کنند. خانم سنجری برای رونق و شناخته شدن بیشتر کارش به دنبال گرفتن نام و نشان مخصوص کارش است تا وقتی برای سایر کشورها کار دوخته می شود، به نام ایران و خودشان باشد. معتقد است که اگر مسئولان حمایت کنند می تواند روزانه به تعداد بیشتری افراد بی بضاعت و کم بضاعت آموزش داده و دوزنده داشته باشند تا به اقتصاد خانواده شان کمک کنند و اگر این اتفاق بیافتد می تواند تعداد دوزنده ها را از ۵۰ نفر به ۱۰۰ نفر برساند.

انتهای پیام/

 

 

 

 

مطالب مرتبط


یک پاسخ به “بانویی که با هنر اصیل ایرانی زندگی زنان زیادی را رونق داده”

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × چهار =